Giới thiệu sách tháng 12 - “Mưa đỏ”
Ngày sách và văn hoá đọc THPT Buôn Ma Thuột tháng 4/2024
BÀI TIỂU LUẬN THANH LOAN .doc

- 0 / 0
Nguồn:
Người gửi: Đoàn Thanh Loan
Ngày gửi: 14h:42' 13-05-2024
Dung lượng: 530.0 KB
Số lượt tải: 0
Người gửi: Đoàn Thanh Loan
Ngày gửi: 14h:42' 13-05-2024
Dung lượng: 530.0 KB
Số lượt tải: 0
Số lượt thích:
0 người
BỘ VĂN HÓA THỂ THAO VÀ DU LỊCH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA TP.HỒ CHÍ MINH
------
TIỂU LUẬN TỐT NGHIỆP
NGÀNH KHOA HỌC THƯ VIỆN
Đề tài :
PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG THƯ VIỆN
TRƯỜNG THPT BUÔN MA THUỘT – TỈNH ĐẮK LẮK
Người thực hiện : ĐOÀN THỊ LOAN
Lớp
Đắk Lắk, tháng 10 năm 2017
1
: TVTT- K3
MỤC LỤC
1. Tính cấp thiết của đề tài:............................................................................................................4
2. Mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài:...............................................................................................4
2.1. Mục tiêu:.............................................................................................................................4
2.2. Nhiệm vụ:...........................................................................................................................4
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:............................................................................................5
4. Phương pháp nghiên cứu:..........................................................................................................5
5. Ý nghĩa của tiểu luận:................................................................................................................5
6. Cấu trúc tiểu luận:......................................................................................................................5
CHƯƠNG I......................................................................................................................................7
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG THƯ VIỆN TRƯỜNG PHỔ THÔNG..........................7
1.1.Cơ sở lý luận về thư viện:........................................................................................................7
1.1.1 Khái niệm :.......................................................................................................................7
1.1.2 Các yếu tố cấu thành thư viện:.........................................................................................7
1.1.3. Các chức năng của thư viên:...........................................................................................9
1.1.4. Các nhiệm vụ của thư viện:...........................................................................................11
1.1.5. Vai trò của thư viện trong xã hội:.................................................................................11
1.2. Vai trò, nhiệm vụ thư viện trường phỏ thông:......................................................................12
1.2.1. Vai trò:...........................................................................................................................12
1.2.2. Nhiệm vụ:.......................................................................................................................12
1.3. Vai trò của Thư viện đối với việc giảng dạy, học tập trong nhà trường...............................13
1.3.1. Đối với việc giảng dạy:..................................................................................................13
1.3.2. Đối với hoạt động học tập:............................................................................................13
CHƯƠNG II...................................................................................................................................14
THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG THƯ VIỆN...............................................................................14
TRƯỜNG THPT BUÔN MA THUỘT – TỈNH ĐẮK LẮK......................................................14
2.1. Giới thiệu trường THPT Buôn Ma Thuột –Tỉnh Đắk Lắk...................................................14
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển.................................................................................14
2.1.2. Nhân sự và cơ cấu tổ chức:...........................................................................................15
2.2. Các yếu tố cấu thành thư viện...............................................................................................15
2.2.1 Vốn tài liệu:....................................................................................................................15
2.2.2. Đối tượng phục vụ:........................................................................................................16
2.2.3. Cơ sở vật chất – kỹ thuật:..............................................................................................16
2.2.4. Cán bộ thư viện:............................................................................................................17
2.2.5. Thực trạng hoạt động thư viện trường THPT Buôn Ma Thuột.....................................17
2.3. Xây dựng và tổ chức vốn tài liệu:.........................................................................................18
2.3.1. Bổ sung vốn tài liệu:......................................................................................................18
2.3.2. Đăng ký tài liệu:............................................................................................................19
2.4. Tổ chức kho tài liệu:.............................................................................................................24
2.5.2. Mô tả hình thức tài liệu:................................................................................................25
2.5.3. Tổ chức mục lục thư viện...............................................................................................26
2.6.2. Bảo quản vốn tài liệu:....................................................................................................27
2.6.3. Thanh lọc tài liệu:..........................................................................................................27
2.7. Công tác bạn đọc:.................................................................................................................28
2.7.1. Hướng dẫn sử dụng thư viện.........................................................................................28
2.7.2. Phục vụ đọc mượn:........................................................................................................28
2.7.3. Biên soạn thư mục:........................................................................................................30
2.7.4. Hoạt động tuyên truyền, giới thiệu tài liệu:...................................................................31
2.7.5. Nghiên cứu nhu cầu đọc:...............................................................................................31
2.8. Mạng lưới cộng tác viên:......................................................................................................31
2
2.9. Điều tra nhu cầu bạn đọc:.....................................................................................................32
2.9.1. Mục đích điều tra:.........................................................................................................32
2.9.2. Phương pháp điều tra:...................................................................................................32
2.9.3. Đối tượng điều tra:........................................................................................................32
2.9.4. Nội dung điều tra:..........................................................................................................32
2.10. Nhận xét:.............................................................................................................................35
2.10.1. Ưu điểm:......................................................................................................................35
2.10.2. Hạn chế:.......................................................................................................................36
CHƯƠNG III.................................................................................................................................37
CÁC GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG THƯ VIỆN..................................................37
TRƯỜNG THPT BUÔN MA THUỘT – TỈNH DAKLAK.......................................................37
3.1. Phương hướng phát triển của trường THPT Buôn Ma Thuột và thư viện đến năm 2017....37
3.1.1. Phương hướng phát triển của trường THPT Buôn Ma Thuột đến năm 2017...............37
3.1.2. Phương hướng phát triển của thư viện trường đến năm 2017......................................37
3.2. Các giải pháp phát triển hoạt động thư viện THPT Buôn Ma Thuột , tỉnh Đắk Lắk...........38
3.2.1. Đầu tư cơ sở vật chất, kinh phí hoạt động cho thư viện:...............................................38
3.2.2. Phát triển vốn tài liệu:...................................................................................................38
3.3. Hoàn thiện công tác xử lý kỹ thuật tài liệu:..........................................................................38
3.3.1. Mô tả hình thức tài liệu:................................................................................................38
3.3.2. Mô tả nội dung tài liệu:.................................................................................................38
3.5. Tăng cường công tác bảo quản tài liệu:................................................................................39
3.6. Nâng cao chất lượng phục vụ bạn đọc:.................................................................................39
3.6.1. Tư vấn và hướng dẫn bạn đọc:......................................................................................39
3.6.2. Tăng cường công tác tuyên truyền, giới thiệu tài liệu:.................................................39
3.7. Nâng cao trình độ cán bộ thư viện:.......................................................................................40
3.8. Tổ chức hoạt động của mạng lưới cộng tác viên:.................................................................40
KẾT LUẬN.....................................................................................................................................41
3
LỜI NÓI ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài:
Thư viện trường học là một bộ phận cơ sở vật chất trọng yếu, là trung tâm sinh
hoạt văn hóa và khoa học của nhà trường. Thư viên góp phần nâng cao chất lượng
giảng dạy của giáo viên, bồi dưỡng kiến thức cơ bản về khoa học và xây dựng thói
quen tự học cho học sinh, tạo cơ sở từng bước đổi mới phương pháp dạy và học.
Đồng thời, thư viện tham gia tích cực vào việc bồi dưỡng tư tưởng chính trị và xây
dựng nếp sống văn hóa mới cho các thành viên trong nhà trường.
Để thực hiện nhiệm vụ to lớn trong công cuộc đổi mới giáo dục, nâng cao chất
lượng giáo dục toàn diện, thư viện trường học phải hoạt động tốt mới có tác dụng
thiết thực, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục. Vì vậy, việc tổ chức và khai thác
tốt các nguồn lực thông tin trong thư viện nhà trường có ảnh hưởng quyết định đến
chất lượng đào tạo nguồn nhân lực cho đất nước.
Thư viện trường học đã được nhà nước, được ngành giáo dục quan tâm đưa ra
những định hướng phát triển và ưu tiên hỗ trợ kinh phí để hoạt động. Thư viện
trường THPT Buôn Ma Thuột –Tỉnh Đắk Lắk là thư viện đã xây dựng thư viện đạt
chuẩn theo Quyết định số 01/2003/QĐ/BGD&ĐT của Bộ giáo dục và đào tạo
Trong thời gian qua thư viện THPT Buôn Ma Thuột –Tỉnh Đắk Lắk đã có
nhiều nỗ lực trong hoạt động để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục. Xuất phát
từ tình hình thực tế đó người viết đã chọn đề tài “Phát triển hoạt động thư viện
trường “THPT Buôn Ma Thuột –Tỉnh Đắk Lắk” làm đề tài nghiên cứu tiểu luận tốt
nghiệp.
2. Mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài:
2.1. Mục tiêu:
Đề xuất các giải pháp phát triển hoạt động thư viện trường THPT Buôn Ma
Thuột –Tỉnh Đắk Lắk trong thời gian tới.
2.2. Nhiệm vụ:
Để đạt được mục tiêu đề ra, đề tài tập trung thực hiện một số nhiệm vụ sau:
- Tìm hiểu bản chất của thư viện trường học
4
- Tìm hiểu vai trò của thư viện trường học đối với việc học tập, giảng dạy
trong các trường phổ thông.
- Tìm hiểu quá trình hình thành và phát triển trường THPT Buôn Ma Thuột và
khảo sát thực trạng hoạt động, tổ chức của thư viện trường.
- Đề ra những phương hường và giải pháp phát triển hoạt động thư viện tại
Trường THPT Buôn Ma Thuột
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
Hoạt động thư viện Trường THPT Buôn Ma Thuột –Tỉnh DakLak từ năm
2012 đến nay.
4. Phương pháp nghiên cứu:
- Thống kê, phân tích, tổng hợp
- Điều tra bằng bảng hỏi
5. Ý nghĩa của tiểu luận:
- Ý nghĩa về mặt lí thuyết: cung cấp thêm cơ sở lý luận về thư viện và thư
viện trong các trường phổ thông.
- Ý nghĩa về mặt thực tiễn: Đưa ra các giải pháp khả thi để phát triển hoạt
động thư viện THPT Buôn Ma Thuột, có thể triển khai áp dụng đối với những thư
viện trường học có điều kiện tương tự.
6. Cấu trúc tiểu luận:
Ngoài lời nói đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, tiểu luận
gồm 3 chương:
Chương I: Cở sở lý luận về hoạt động thư viện trường phổ thông
Chương II: Thực trạng hoạt động thư viện Trường THPT Buôn Ma Thuột –
Tỉnh Đắk Lắk.
Chương III: Các giải pháp phát triển hoạt động thư viện Trường THPT Buôn
Ma Thuột –Tỉnh Đắk Lắk.
Trong quá trình thực hiện tiểu luận, người viết đã cố gắng, nổ lực hết mình
song do thời gian nghiên cứu chưa nhiều, kinh nghiệm và trình độ có hạn cùng với
những khó khăn về tài liệu tham khảo, nên chắc chắn tiểu luận sẽ không tránh khỏi
5
thiếu sót. Người viết rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của quý thầy cô để
tiểu luận được hoàn chỉnh hơn.
Người viết xin gửi lời cảm ơn chân thành tới giáo viên hướng dẫn, người đã
truyền đạt cho người viết một hành trang kiến thức bổ ích.
Xin chân thành cảm ơn quý thầy cô khoa Thư viện.
Người viết
6
CHƯƠNG I
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG THƯ VIỆN TRƯỜNG PHỔ THÔNG
1.1.Cơ sở lý luận về thư viện:
1.1.1 Khái niệm :
Trong thời đại mới thư viện vẫn luôn được coi là tòa lâu đài trí tuệ của nhân
loại, nơi lưu trữ và bảo tồn những giá trị văn hóa của loài người, là một bộ phận của
nền văn hóa và mang thêm sắc thái mới – là trung tâm thông tin, là một bộ phận cấu
thành quan trọng trong hệ thống thông tin – tư liệu của các nước, là nơi thu thập và
thỏa mãn nhu cầu tin cho quảng đại quần chúng.
Ở nước ta, theo chuẩn Việt Nam TCVN 5453-1991 (áp dụng cho các hoạt
động thông tin, thư viện, lưu trữ), khái niệm thư viện được hiểu là “cơ quan (hoặc
một bộ phận của cơ quan) thực hiện chức năng thu thập, xử lý, bảo quản tài liệu và
phục vụ bạn đọc đồng thời tiến hành tuyên truyền, giới thiệu các tài liệu đó”. Trong
điều 1 Pháp lệnh thư viện Việt Nam năm 2000 quy định về chức năng, nhiệm vụ và
mục tiêu của thư viện nêu rõ thư viện là nơi “giữ gìn di sản thư tịch của dân tộc, thu
thập, tàng trữ, tổ chức việc khai thác sử dụng chung vốn tài liệu trong xã hội nhằm
truyền bá tri thức, cung cấp thông tin phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu, công tác
và giải trí của mọi tầng lớp nhân dân, góp phần nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực,
bồi dưỡng nhân tài, phát triển khoa học, công nghệ, kinh tế, văn hóa, phục vụ công
cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”.
1.1.2 Các yếu tố cấu thành thư viện:
Thư viện là một hệ thống phức tạp hình thành bởi nhiều yếu tố khác nhau,
trong đó có bốn yếu tố cơ bản: vốn tài liệu, cán bộ thư viện, người sử dụng, cơ sở
vật chất kỹ thuật, các yếu tố này có mối quan hệ qua lại, tác động chặt chẽ lẫn nhau,
cùng bộ máy, cùng cấu trúc, không thể thiếu nhau và mỗi một yếu tố giữ một vai trò
để đảm bảo sự vận hành của thư viện.
* Vốn tài liệu:
Vốn tài liệu là yếu tố đầu tiên cấu thành thư viện, đảm bảo vai trò năng lượng
tạo ra hoạt động, nếu không có vốn tài liệu thì thư viện như một cỗ máy không có
nhiên liệu hoạt động. Vốn tài liệu được coi là tài sản quý, là tiềm lực, là sức mạnh
7
và niềm tự hào của các thư viện. Nội dung của vốn tài liệu càng phong phú, loại
hình tài liệu càng đa dạng thì khả năng đáp ứng nhu cầu đọc càng lớn và có sức hút
ngày càng cao đối với người sử dụng.
Trong hoạt động thư viện, tài liệu là đối tượng của công tác bổ sung, tổ chức
kho, xử lý kỹ thuật, tuyên truyền, giới thiệu, khai thác sử dụng và phục vụ bạn đọc
tại thư viện. Tài liệu và vật trung gian giữa bạn đọc, cán bộ thư viện, cơ sở vật chất
– kỹ thuật của thư viện. Cán bộ thư viện thực hiện việc bổ sung, xử lý nghiệp vụ, tổ
chức chúng thành các loại kho tài liệu nhằm giới thiệu, thông tin về các lĩnh vực tri
thức, các thành tựu khoa học kỹ thuật, kinh tế, văn hóa của thế giới, của đất nước.
* Cán bộ thư viện:
Cán bộ thư viện là linh hồn của thư viện, giữ vai trò điều khiển các hoạt động
trong thư viện. Trong mối quan hệ với tài liệu, cán bộ thư viện là người lựa chọn,
xử lý, bảo quản, sắp xếp chúng theo một trật tự nhất định, giới thiệu chúng với
người sử dụng thư viện.
Trong mối quan hệ với cơ sở vật chất – kỹ thuật, cán bộ thư viện tiến hành
trang bị chuyên biệt cho các diện tích và luôn luôn giữ cho cơ sở vật chất ở tình
trạng tốt nhất. Họ không chỉ tuyên truyền giới thiệu một cách tích cực tài liệu mà
còn nghiên cứu nhu cầu đọc, hướng dẫn đọc phù hợp với nhu cầu, đồng thời tạo ra
các dịch vụ thỏa mãn các nhu cầu đó. Cán bộ thư viện là người tổ chức, tạo điều
kiện tối ưu cho việc phối hợp thành công mối quan hệ giữa con người với thông tin,
làm cho việc khai thác, sử dụng thông tin có hiệu quả, làm tăng giá trị của thông tin.
* Người sử dụng thư viện:
Trụ sở thư viện, cơ sở vật chất – kỹ thuật, vốn tài liệu, cán bộ thư viện là tiền
đề để xuất hiện bạn đọc – người sử dụng thư viện, để tạo nên hoạt động thư viện
như một hiện tượng xã hội. Phục vụ bạn đọc là mục tiêu cuối cùng của bất cứ thư
viện nào. Càng phục vụ nhiều bạo đọc thì vai trò của thư viện ngày càng tăng. Vì
vậy, nếu không có bạn đọc thì thư viện cũng mất đi mục đích tồn tại của mình.
* Cơ sở vật chất – kỹ thuật:
Là các tòa nhà, trụ sở, địa điểm, diện tích dành cho thư viện với toàn bộ trang
8
thiết bị của chúng. Cơ sở vật chất có vai trò hết sức quan trọng. Đối với tài liệu, cơ
sở vật chất kỹ thuật là nơi chứa đựng, tàng trữ và bảo quản tài liệu.
Đối với bạn đọc, cơ sở vật chất kỹ thuật là nơi bạn đọc làm việc với các tài
liệu, tiếp xúc với các nguồn thông tin trong nước và trên thế giới, nơi gặp gỡ và trao
đổi thông tin với bạn bè, đồng nghiệp, nơi sáng tạo. Trong thư viện được trang bị cơ
sở vật chất tiện nghi, đầy đủ thì quá trình sử dụng thư viện của bạn đọc được thuận
lợi, chất lượng làm việc của họ ngày càng được nâng cao.
Đối với cán bộ thư viện, cơ sở vật chất kỹ thuật là nơi vận dụng kiến thức và
thực tiễn, thực hiện các hoài bão, ước mơ về nghề nghiệp. Cơ sở vật chất kỹ thuật
có thể khuyến khích hoặc kìm hãm nhiệt tình lao động, sức sáng tạo và công hiến
của cán bộ thư viện.
1.1.3. Các chức năng của thư viên:
* Chức năng văn hóa:
Thực hiện chức năng văn hóa của mình, thư viện có nhiệm vụ thu thập đầy đủ
và bảo quản đời đời đối với những tài liệu phản ánh những giá trị của dân tộc đồng
thời thu thập có chọn lọc và bảo quản có thời hạn các tài liệu trên thế giới, bởi các
nền văn hóa có được giao lưu với nền văn hóa khác thì văn hóa ấy mới phát triển.
Nhưng nếu nền văn hóa dân tộc không giữ được bản sắc văn hóa của mình thì nền
văn hóa ấy sẽ bị hòa tan vào các nền văn hóa khác dần dần sẽ mất đi, thư viện phải
là nơi các hoạt động văn hóa được thực hiện, là nơi để các nền văn hóa có thể gặp
gỡ nhau và lan tỏa ra bên ngoài, nó là cửa sổ văn hóa của cộng đồng. Vì vậy chức
năng văn hóa được coi là chức năng quan trọng trong thư viện.
* Chức năng giáo dục:
Hệ thống trường học không đủ sức để đáp ứng, không đủ khả năng để thỏa
mãn nhu cầu học tập của con người nên phải xây dựng nhiều hệ thống khác là nhà
bảo tàng, thư viện…. Trong các thiết chế ấy thì hệ thống thư viện là một thiết chế
được xem là tốt nhất, vì nó có khả năng làm cho sách vở phát huy được tác dụng
giáo dục, một cuốn sách trong thư viện được khai thác sẽ tốt hơn sách vở bên ngoài.
Nhu cầu học tập của con người luôn tồn tại từ khi sinh ra và cho tới khi chết đi.
Vì vậy, thư viện thực hiện chức năng giáo dục của mình bằng cách lựa chọn các tài
9
liệu phù hợp với trình độ nhận thức văn hóa, nhu cầu tri thức với người đọc và
hướng dẫn cho họ đọc để họ khai thác được những tài liệu ấy hiệu quả, để cung cấp
kiến thức, giúp họ nâng cao trình độ học vấn, tích lũy được kiến thức làm giàu vốn
hiểu biết, có như vậy thì thư viện mới thực sự đáp ứng được nhu cầu học tập suốt
đời của mọi người trong xã hội.
* Chức năng thông tin:
Chức năng thông tin của thư viện được nhấn mạnh trong những năm gần đây
do thư viện của nhiều nước trên thế giới đã áp dụng công nghệ thông tin và viễn
thông vào công tác tạo lập, bảo quản, tìm, xử lý, phổ biến thông tin, hoạt động theo
chế độ tự động hóa. Các loại hình thư mục phong phú, đa dạng, cơ sở dữ liệu và
phát triển nhanh, các dịch vụ thông tin - thư viện được đẩy mạnh. Nhờ vậy, thư viện
có thể cung cấp nhanh và đầy đủ những thông tin chính xác, có chất lượng cao cho
cộng đồng. Thư viện trở thành trung tâm thông tin thực sự kết nối, truy nhập vào
các mạng thông tin quốc già và quốc tế.
Thư viện với tư cách là cơ quan cung cấp thông tin thực hiện chức năng thông
tin mới bằng cách:
Phục vụ thông tin – thư mục theo phương thức cổ truyền cũng như hiện đại
ngay tại thư viện: hệ thống mục lục, thư mục, cơ sở dữ liệu, phổ biến thông tin chọn
lọc, bản tin điện tử.
Tiếp cận qua mạng để với tới các nguồn lực của các thư viện khác và đảm bảo
sự tiếp cận đó tới các nguồn thông tin điện tử cho bạn đọc – người dùng tin không
có điều kiện nhận được ngay từ nhà hoặc từ nơi làm việc của họ.
* Chức năng giải trí:
Thư viện tham gia vào việc tổ chức sử dụng thời gian nhàn rỗi cho nhân dân
bằng cách cung cấp sách, báo và các phương tiện nghe nhìn khác để đáp ứng nhu
cầu giải trí. Chức năng giải trí thể hiện rõ nhất ở các thư viện công cộng.
Thực tiễn công tác thư viện trên thế giới chứng minh rằng rất nhiều bạn đọc
đọc sách báo, sử dựng các phương tiện nghe nhìn ở các thư viện nhằm mục đích
giải trí để làm phong phú thêm đời sống tinh thần, thư giãn sau những giờ phút làm
việc, học tập căng thẳng.
10
Ở nước ta hiện nay đã có một số thư viện ngoài phòng đọc sách, báo, tạp chí,
phòng bằng từ, CD-ROM … Có tổ chức phòng xem truyền hình nhằm mục đích
phục vụ học tập kết hợp giải trí.
1.1.4. Các nhiệm vụ của thư viện:
Để thực hiện các chức năng trên, thư viện có các nhiệm vụ đối với xã hội và
các nhiệm vụ nội tại phải thực hiện trong hoạt động của mình.
* Các nhiệm vụ đối với xã hội:
- Phục vụ công cuộc phát triển văn hóa của đất nước
- Phục vụ cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực của đất nước.
* Các nhiệm vụ nội tại
- Xây dựng vốn tài liệu thư viện gồm công tác bổ sung, thu thập tài liệu từ
nhiều nguồn khác nhau ở trong nước và ngoài nước, tổ chức quản lý các kho tài
liệu, thanh lọc tài liệu lạc hậu, hư nát.
- Xử lý kỹ thuật tài liệu, xử lý thông tin, mô tả đặc điểm về hình thức và nội
dung của tài liệu, tiến hành các hoạt động phân loại tài liệu, định chủ đề, định từ
khóa, tám tắt, dẫn giải, tổng luận, biên soạn các ấn phẩm thông tin.
- Tổ chức bộ máy tra cứu tìm tin, tổ chức hệ thống mục lục thủ công và mục
lục điện tử, biên soạn các loại thư mục, tài liệu tra cứu, hướng dẫn.
- Tổ chức phục vụ bạn đọc, người dùng tin ở trong thư viện và ngoài thư viện,
tổ chức nghiên cứu nhu cầu đọc của người đọc, người dùng tin.
- Bảo quản vốn tài liệu, cơ sở vật chất kỹ thuật, trang thiết bị thư viện.
- Đào tạo bồi dưỡng, nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ thư viện về chính trị,
chuyên môn nghiệp vụ, ngoại ngữ tin học.
1.1.5. Vai trò của thư viện trong xã hội:
Thư viện đóng một vai trò hết sức quan trọng, có ý nghĩa, tác dụng to lớn trong
việc thúc đẩy sự nghiệp phát triển xã hội, thư viện vừa có khả năng đáp ứng nhu cầu
thư viện về trình độ văn hóa của cộng đồng, thư viện giác ngộ tinh thần của Đảng
và chính sách Nhà nước, thư viện cũng góp phần thúc đẩy sự phát triển, nâng cao
đời sống của cộng đồng, phục vụ cho hoạt động học tập, giải trí của cộng đồng làm
cho xã hội ngày càng văn minh và tốt đẹp hơn.
11
1.2. Vai trò, nhiệm vụ thư viện trường phỏ thông:
Thư viện trường học phổ thông bao gồm thư viện của các trường tiểu học,
trung học cơ sở, trường trung học phổ thông (gọi tắt là thư viện trường học).
1.2.1. Vai trò:
Thư viện trường phổ thông là một bộ phận cơ sở vật chất trọng yếu, trung tâm
sinh hoạt văn hóa và khoa học của nhà trường nhằm mở rộng kiến thức, góp phần
nâng cao hiệu quả dạy – học của giáo viên và học sinh. Thư viện trường học là một
trong những nhân tố quan trọng quyết định chất lượng giáo dục phổ thông, góp
phần nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên, bồi dưỡng kiến thức cơ bản về
khoa học thư viện và xây dựng thói quen tự học, tự nghiên cứu cho học sinh,
khuyến khích sự ham hiểu biết của học sinh, hoàn thiện các kỹ năng, giúp học sinh
tiếp cận tới các thông tin, biết đánh giá và tích lũy thông tin tạo cơ sở từng bước
thay đổi phương pháp dạy và học, đồng thời thư viện tham gia tích cực vào việc bồi
dưỡng tư tưởng chính trị và xây dựng nếp sống văn hóa mới cho các thành viên
trong nhà trường.
1.2.2. Nhiệm vụ:
Thư viện trường phổ thông có nhiệm vụ:
- Cung cấp cho giáo viên và học sinh đầy đủ các loại sách giáo khoa, sách
tham khảo, sách nghiệp vụ, các loại từ điển, tác phẩm kinh điển để tra cứu và các
sách báo cần thiết khác, nhằm góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy, học tập và
tự bồi dưỡng thường xuyên của giáo viên và học sinh.
- Tổ chức thu hút toàn thể giáo viên và học sinh tham gia vào sinh hoạt thư
viện thông qua các hoạt động phù hợp với chương trình và kế hoạch dạy học
- Phối hợp hoạt động với các thư viện trong ngành: Thư viện và các viện
nghiên cứu giáo dục, các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp và các
thư viện địa phương, để chủ động khai thác, sử dụng vốn sách báo, trang thiết bị
chuyên dùng, giúp đỡ kinh nghiệm, tổ chức hoạt động đào tạo và bồi dưỡng về
nghiệp vụ, liên hệ với các cơ quan phát hành trong và ngoài ngành các tổ chức
chính trị, kinh tế, xã hội, các nhà tài trợ… Nhằm huy động các nguồn kinh phí ngoài
12
ngân sách và các loại sách báo, tạp chí, tư liệu để đảm bảo nguồn bổ sung, làm
phong phú nội dung kho sách và tăng cường cơ sở vật chất kỹ thuật thư viện.
- Tổ chức quản lý theo đúng nghiệp vụ thư viện, có sổ sách quản lý chặt chẽ,
bảo quản giữ gìn sách báo tránh hư hỏng, mất mát, thường xuyên thanh lọc sách báo
rũ, rách nát, lạc hậu, kịp thời bổ sung các loại sách, tài liệu mới kể cả băng hình,
băng tiếng, CD-ROM, sử dụng và quản lý chặt chẽ kinh phí thư viện thu được theo
đúng mục đích, có kế hoạch chủ động đón đầu tiếp thu sự phát triển của mạng lưới
thông tin - thư viện điện tử, từng bước đưa các trang thiết bị hiện đại phục vụ công
tác quản lý thư viện phục vụ bạn đọc.
1.3. Vai trò của Thư viện đối với việc giảng dạy, học tập trong nhà trường.
1.3.1. Đối với việc giảng dạy:
Phương pháp dạy và học mới đòi hỏi một số điều kiện cho phép học sinh chủ
động hơn trong việc học và giáo viên cần định hướng thông tin và nguồn thông tin
để phục vụ cho môn học. Thự viện giúp giáo viên khai thác được các nguồn tin hiện
có làm tư liệu cho hoạt động giảng dạy của mình. Và như vậy, sẽ làm cho bài giảng
của giáo viên thêm sinh động, phong phú hơn.
1.3.2. Đối với hoạt động học tập:
Học sinh trong trường có thể tiếp cận với nhiều nguồn thông tin khác nhau: từ
giáo viên, từ gia đình, bạn bè và từ thư viện, trong đó thông tin từ thư viện là quan
trọng và đầy đủ nhất. Nguồn thông tìn mà giáo viên cung cấp trong quá trình học
tập là không đủ, thư viện chính là nơi để học sinh thỏa mãn nhu cầu học tập của
mình. Thư viện đóng vai trò quan trọng trong việc rèn thêm tính ham học, tìm tòi
khám phá, hình thành cho các em thói quen ham đọc sách, rèn cho các em có khả
năng tư duy và sáng tạo một cách độc lập. Những kỹ năng ấy rất có ích cho các em
sau này.
13
CHƯƠNG II
THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG THƯ VIỆN
TRƯỜNG THPT BUÔN MA THUỘT – TỈNH ĐẮK LẮK
2.1. Giới thiệu trường THPT Buôn Ma Thuột –Tỉnh Đắk Lắk
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển
Qua hơn nửa thế kỷ hình thành và phát triển, trường THPT Buôn Ma Thuột (số
57, Bà Triệu, phường Tự An, thành phố Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk) là nơi đào tạo
nhân tài, ươm mầm nhân cách và trí tuệ, đã trở thành niềm tự hào, niềm vinh dự to
lớn cho bao thế hệ giáo viên - học sinh gắn bó và trưởng thành trên mảnh đất Tây
Nguyên hùng vĩ.
Trường Trung học Ban Mê Thuột (nay là trường THPT Buôn Ma Thuột) được
thành lập từ năm 1955.
Năm 1975 đến nay, trường được mang tên là trường Trung học phổ
thông Buôn Ma Thuột với hơn 3000 học sinh trung bình hàng năm và trên 45 lớp.
Từ năm học 2009-2010, trường được công nhận là Trường THPT chuẩn quốc gia.
Với những nổ lực và kết quả đạt được như trên của thầy và trò trường THPT
Buôn Ma Thuột, nhà trường đã góp phần không nhỏ trong việc phát triển hoạt động
giáo dục của TP. Buôn Ma Thuột trong thời kì đổi mới và hội nhập.
14
2.1.2. Nhân sự và cơ cấu tổ chức:
Hiện nay trường THPT Buôn Ma Thuột có tổng số 106 giáo viên và công nhân viên,
có tất cả 45 phòng học với 1757 học sinh.
Kế thừa và phát huy những giá trị tốt đẹp của Nhà trường trong những năm
qua. Trong thời gian tới, tập thể giáo viên và học sinh của trường sẽ nổ lực hơn nữa
để tiếp tục khẳng định vị thế của mình trong tỉnh nhà nói riêng và toàn quốc nói
chung. Trường THPT Buôn Ma Thuột mãi mãi là niềm tự hào của các thế hệ giáo
viên và học sinh.
2.2. Các yếu tố cấu thành thư viện
2.2.1 Vốn tài liệu:
Vốn tài liệu thư viện là những tài liệu sưu tầm tập hợp theo nhiều chủ đề nội
dung nhất định được xử lý theo quy tắc quy trình nghiệp vụ của thư viện để tổ chức
phục vụ người đọc đạt hiệu quả cao và được bảo quản với những điều kiện tốt nhất
có thể.
Vốn tài liệu của thư viện trường THPT Buôn Ma Thuột gồm có 18.489 bản
sách và các loại bằng hình, băng tiếng, CD-ROM, trong đó:
- Sách giáo khoa: 5.910 bản, bảo đảm đủ cho giáo viên và học sinh thuê,
mượn (theo chính sách xã hội).
- Sách nghiệp vụ: 2.714 bản, gồm các sách về bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm,
nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, ngoại ngữ, các tài liệu bồi dưỡng thường
xuyên theo từng học kỳ.
- Sách tham khảo giáo viên và học sinh: 9.865 bản, gồm các loại sách tra cứu,
từ điển, tác phẩm kinh điển, các loại sách, tài liệu tham khảo của các môn học, sách
mở rộng kiến thức và nâng cao trình độ tìm hiểu theo các chủ đề, chuyên đề, thi học
sinh giỏi…
-...
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA TP.HỒ CHÍ MINH
------
TIỂU LUẬN TỐT NGHIỆP
NGÀNH KHOA HỌC THƯ VIỆN
Đề tài :
PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG THƯ VIỆN
TRƯỜNG THPT BUÔN MA THUỘT – TỈNH ĐẮK LẮK
Người thực hiện : ĐOÀN THỊ LOAN
Lớp
Đắk Lắk, tháng 10 năm 2017
1
: TVTT- K3
MỤC LỤC
1. Tính cấp thiết của đề tài:............................................................................................................4
2. Mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài:...............................................................................................4
2.1. Mục tiêu:.............................................................................................................................4
2.2. Nhiệm vụ:...........................................................................................................................4
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:............................................................................................5
4. Phương pháp nghiên cứu:..........................................................................................................5
5. Ý nghĩa của tiểu luận:................................................................................................................5
6. Cấu trúc tiểu luận:......................................................................................................................5
CHƯƠNG I......................................................................................................................................7
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG THƯ VIỆN TRƯỜNG PHỔ THÔNG..........................7
1.1.Cơ sở lý luận về thư viện:........................................................................................................7
1.1.1 Khái niệm :.......................................................................................................................7
1.1.2 Các yếu tố cấu thành thư viện:.........................................................................................7
1.1.3. Các chức năng của thư viên:...........................................................................................9
1.1.4. Các nhiệm vụ của thư viện:...........................................................................................11
1.1.5. Vai trò của thư viện trong xã hội:.................................................................................11
1.2. Vai trò, nhiệm vụ thư viện trường phỏ thông:......................................................................12
1.2.1. Vai trò:...........................................................................................................................12
1.2.2. Nhiệm vụ:.......................................................................................................................12
1.3. Vai trò của Thư viện đối với việc giảng dạy, học tập trong nhà trường...............................13
1.3.1. Đối với việc giảng dạy:..................................................................................................13
1.3.2. Đối với hoạt động học tập:............................................................................................13
CHƯƠNG II...................................................................................................................................14
THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG THƯ VIỆN...............................................................................14
TRƯỜNG THPT BUÔN MA THUỘT – TỈNH ĐẮK LẮK......................................................14
2.1. Giới thiệu trường THPT Buôn Ma Thuột –Tỉnh Đắk Lắk...................................................14
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển.................................................................................14
2.1.2. Nhân sự và cơ cấu tổ chức:...........................................................................................15
2.2. Các yếu tố cấu thành thư viện...............................................................................................15
2.2.1 Vốn tài liệu:....................................................................................................................15
2.2.2. Đối tượng phục vụ:........................................................................................................16
2.2.3. Cơ sở vật chất – kỹ thuật:..............................................................................................16
2.2.4. Cán bộ thư viện:............................................................................................................17
2.2.5. Thực trạng hoạt động thư viện trường THPT Buôn Ma Thuột.....................................17
2.3. Xây dựng và tổ chức vốn tài liệu:.........................................................................................18
2.3.1. Bổ sung vốn tài liệu:......................................................................................................18
2.3.2. Đăng ký tài liệu:............................................................................................................19
2.4. Tổ chức kho tài liệu:.............................................................................................................24
2.5.2. Mô tả hình thức tài liệu:................................................................................................25
2.5.3. Tổ chức mục lục thư viện...............................................................................................26
2.6.2. Bảo quản vốn tài liệu:....................................................................................................27
2.6.3. Thanh lọc tài liệu:..........................................................................................................27
2.7. Công tác bạn đọc:.................................................................................................................28
2.7.1. Hướng dẫn sử dụng thư viện.........................................................................................28
2.7.2. Phục vụ đọc mượn:........................................................................................................28
2.7.3. Biên soạn thư mục:........................................................................................................30
2.7.4. Hoạt động tuyên truyền, giới thiệu tài liệu:...................................................................31
2.7.5. Nghiên cứu nhu cầu đọc:...............................................................................................31
2.8. Mạng lưới cộng tác viên:......................................................................................................31
2
2.9. Điều tra nhu cầu bạn đọc:.....................................................................................................32
2.9.1. Mục đích điều tra:.........................................................................................................32
2.9.2. Phương pháp điều tra:...................................................................................................32
2.9.3. Đối tượng điều tra:........................................................................................................32
2.9.4. Nội dung điều tra:..........................................................................................................32
2.10. Nhận xét:.............................................................................................................................35
2.10.1. Ưu điểm:......................................................................................................................35
2.10.2. Hạn chế:.......................................................................................................................36
CHƯƠNG III.................................................................................................................................37
CÁC GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG THƯ VIỆN..................................................37
TRƯỜNG THPT BUÔN MA THUỘT – TỈNH DAKLAK.......................................................37
3.1. Phương hướng phát triển của trường THPT Buôn Ma Thuột và thư viện đến năm 2017....37
3.1.1. Phương hướng phát triển của trường THPT Buôn Ma Thuột đến năm 2017...............37
3.1.2. Phương hướng phát triển của thư viện trường đến năm 2017......................................37
3.2. Các giải pháp phát triển hoạt động thư viện THPT Buôn Ma Thuột , tỉnh Đắk Lắk...........38
3.2.1. Đầu tư cơ sở vật chất, kinh phí hoạt động cho thư viện:...............................................38
3.2.2. Phát triển vốn tài liệu:...................................................................................................38
3.3. Hoàn thiện công tác xử lý kỹ thuật tài liệu:..........................................................................38
3.3.1. Mô tả hình thức tài liệu:................................................................................................38
3.3.2. Mô tả nội dung tài liệu:.................................................................................................38
3.5. Tăng cường công tác bảo quản tài liệu:................................................................................39
3.6. Nâng cao chất lượng phục vụ bạn đọc:.................................................................................39
3.6.1. Tư vấn và hướng dẫn bạn đọc:......................................................................................39
3.6.2. Tăng cường công tác tuyên truyền, giới thiệu tài liệu:.................................................39
3.7. Nâng cao trình độ cán bộ thư viện:.......................................................................................40
3.8. Tổ chức hoạt động của mạng lưới cộng tác viên:.................................................................40
KẾT LUẬN.....................................................................................................................................41
3
LỜI NÓI ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài:
Thư viện trường học là một bộ phận cơ sở vật chất trọng yếu, là trung tâm sinh
hoạt văn hóa và khoa học của nhà trường. Thư viên góp phần nâng cao chất lượng
giảng dạy của giáo viên, bồi dưỡng kiến thức cơ bản về khoa học và xây dựng thói
quen tự học cho học sinh, tạo cơ sở từng bước đổi mới phương pháp dạy và học.
Đồng thời, thư viện tham gia tích cực vào việc bồi dưỡng tư tưởng chính trị và xây
dựng nếp sống văn hóa mới cho các thành viên trong nhà trường.
Để thực hiện nhiệm vụ to lớn trong công cuộc đổi mới giáo dục, nâng cao chất
lượng giáo dục toàn diện, thư viện trường học phải hoạt động tốt mới có tác dụng
thiết thực, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục. Vì vậy, việc tổ chức và khai thác
tốt các nguồn lực thông tin trong thư viện nhà trường có ảnh hưởng quyết định đến
chất lượng đào tạo nguồn nhân lực cho đất nước.
Thư viện trường học đã được nhà nước, được ngành giáo dục quan tâm đưa ra
những định hướng phát triển và ưu tiên hỗ trợ kinh phí để hoạt động. Thư viện
trường THPT Buôn Ma Thuột –Tỉnh Đắk Lắk là thư viện đã xây dựng thư viện đạt
chuẩn theo Quyết định số 01/2003/QĐ/BGD&ĐT của Bộ giáo dục và đào tạo
Trong thời gian qua thư viện THPT Buôn Ma Thuột –Tỉnh Đắk Lắk đã có
nhiều nỗ lực trong hoạt động để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục. Xuất phát
từ tình hình thực tế đó người viết đã chọn đề tài “Phát triển hoạt động thư viện
trường “THPT Buôn Ma Thuột –Tỉnh Đắk Lắk” làm đề tài nghiên cứu tiểu luận tốt
nghiệp.
2. Mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài:
2.1. Mục tiêu:
Đề xuất các giải pháp phát triển hoạt động thư viện trường THPT Buôn Ma
Thuột –Tỉnh Đắk Lắk trong thời gian tới.
2.2. Nhiệm vụ:
Để đạt được mục tiêu đề ra, đề tài tập trung thực hiện một số nhiệm vụ sau:
- Tìm hiểu bản chất của thư viện trường học
4
- Tìm hiểu vai trò của thư viện trường học đối với việc học tập, giảng dạy
trong các trường phổ thông.
- Tìm hiểu quá trình hình thành và phát triển trường THPT Buôn Ma Thuột và
khảo sát thực trạng hoạt động, tổ chức của thư viện trường.
- Đề ra những phương hường và giải pháp phát triển hoạt động thư viện tại
Trường THPT Buôn Ma Thuột
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
Hoạt động thư viện Trường THPT Buôn Ma Thuột –Tỉnh DakLak từ năm
2012 đến nay.
4. Phương pháp nghiên cứu:
- Thống kê, phân tích, tổng hợp
- Điều tra bằng bảng hỏi
5. Ý nghĩa của tiểu luận:
- Ý nghĩa về mặt lí thuyết: cung cấp thêm cơ sở lý luận về thư viện và thư
viện trong các trường phổ thông.
- Ý nghĩa về mặt thực tiễn: Đưa ra các giải pháp khả thi để phát triển hoạt
động thư viện THPT Buôn Ma Thuột, có thể triển khai áp dụng đối với những thư
viện trường học có điều kiện tương tự.
6. Cấu trúc tiểu luận:
Ngoài lời nói đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, tiểu luận
gồm 3 chương:
Chương I: Cở sở lý luận về hoạt động thư viện trường phổ thông
Chương II: Thực trạng hoạt động thư viện Trường THPT Buôn Ma Thuột –
Tỉnh Đắk Lắk.
Chương III: Các giải pháp phát triển hoạt động thư viện Trường THPT Buôn
Ma Thuột –Tỉnh Đắk Lắk.
Trong quá trình thực hiện tiểu luận, người viết đã cố gắng, nổ lực hết mình
song do thời gian nghiên cứu chưa nhiều, kinh nghiệm và trình độ có hạn cùng với
những khó khăn về tài liệu tham khảo, nên chắc chắn tiểu luận sẽ không tránh khỏi
5
thiếu sót. Người viết rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của quý thầy cô để
tiểu luận được hoàn chỉnh hơn.
Người viết xin gửi lời cảm ơn chân thành tới giáo viên hướng dẫn, người đã
truyền đạt cho người viết một hành trang kiến thức bổ ích.
Xin chân thành cảm ơn quý thầy cô khoa Thư viện.
Người viết
6
CHƯƠNG I
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG THƯ VIỆN TRƯỜNG PHỔ THÔNG
1.1.Cơ sở lý luận về thư viện:
1.1.1 Khái niệm :
Trong thời đại mới thư viện vẫn luôn được coi là tòa lâu đài trí tuệ của nhân
loại, nơi lưu trữ và bảo tồn những giá trị văn hóa của loài người, là một bộ phận của
nền văn hóa và mang thêm sắc thái mới – là trung tâm thông tin, là một bộ phận cấu
thành quan trọng trong hệ thống thông tin – tư liệu của các nước, là nơi thu thập và
thỏa mãn nhu cầu tin cho quảng đại quần chúng.
Ở nước ta, theo chuẩn Việt Nam TCVN 5453-1991 (áp dụng cho các hoạt
động thông tin, thư viện, lưu trữ), khái niệm thư viện được hiểu là “cơ quan (hoặc
một bộ phận của cơ quan) thực hiện chức năng thu thập, xử lý, bảo quản tài liệu và
phục vụ bạn đọc đồng thời tiến hành tuyên truyền, giới thiệu các tài liệu đó”. Trong
điều 1 Pháp lệnh thư viện Việt Nam năm 2000 quy định về chức năng, nhiệm vụ và
mục tiêu của thư viện nêu rõ thư viện là nơi “giữ gìn di sản thư tịch của dân tộc, thu
thập, tàng trữ, tổ chức việc khai thác sử dụng chung vốn tài liệu trong xã hội nhằm
truyền bá tri thức, cung cấp thông tin phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu, công tác
và giải trí của mọi tầng lớp nhân dân, góp phần nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực,
bồi dưỡng nhân tài, phát triển khoa học, công nghệ, kinh tế, văn hóa, phục vụ công
cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”.
1.1.2 Các yếu tố cấu thành thư viện:
Thư viện là một hệ thống phức tạp hình thành bởi nhiều yếu tố khác nhau,
trong đó có bốn yếu tố cơ bản: vốn tài liệu, cán bộ thư viện, người sử dụng, cơ sở
vật chất kỹ thuật, các yếu tố này có mối quan hệ qua lại, tác động chặt chẽ lẫn nhau,
cùng bộ máy, cùng cấu trúc, không thể thiếu nhau và mỗi một yếu tố giữ một vai trò
để đảm bảo sự vận hành của thư viện.
* Vốn tài liệu:
Vốn tài liệu là yếu tố đầu tiên cấu thành thư viện, đảm bảo vai trò năng lượng
tạo ra hoạt động, nếu không có vốn tài liệu thì thư viện như một cỗ máy không có
nhiên liệu hoạt động. Vốn tài liệu được coi là tài sản quý, là tiềm lực, là sức mạnh
7
và niềm tự hào của các thư viện. Nội dung của vốn tài liệu càng phong phú, loại
hình tài liệu càng đa dạng thì khả năng đáp ứng nhu cầu đọc càng lớn và có sức hút
ngày càng cao đối với người sử dụng.
Trong hoạt động thư viện, tài liệu là đối tượng của công tác bổ sung, tổ chức
kho, xử lý kỹ thuật, tuyên truyền, giới thiệu, khai thác sử dụng và phục vụ bạn đọc
tại thư viện. Tài liệu và vật trung gian giữa bạn đọc, cán bộ thư viện, cơ sở vật chất
– kỹ thuật của thư viện. Cán bộ thư viện thực hiện việc bổ sung, xử lý nghiệp vụ, tổ
chức chúng thành các loại kho tài liệu nhằm giới thiệu, thông tin về các lĩnh vực tri
thức, các thành tựu khoa học kỹ thuật, kinh tế, văn hóa của thế giới, của đất nước.
* Cán bộ thư viện:
Cán bộ thư viện là linh hồn của thư viện, giữ vai trò điều khiển các hoạt động
trong thư viện. Trong mối quan hệ với tài liệu, cán bộ thư viện là người lựa chọn,
xử lý, bảo quản, sắp xếp chúng theo một trật tự nhất định, giới thiệu chúng với
người sử dụng thư viện.
Trong mối quan hệ với cơ sở vật chất – kỹ thuật, cán bộ thư viện tiến hành
trang bị chuyên biệt cho các diện tích và luôn luôn giữ cho cơ sở vật chất ở tình
trạng tốt nhất. Họ không chỉ tuyên truyền giới thiệu một cách tích cực tài liệu mà
còn nghiên cứu nhu cầu đọc, hướng dẫn đọc phù hợp với nhu cầu, đồng thời tạo ra
các dịch vụ thỏa mãn các nhu cầu đó. Cán bộ thư viện là người tổ chức, tạo điều
kiện tối ưu cho việc phối hợp thành công mối quan hệ giữa con người với thông tin,
làm cho việc khai thác, sử dụng thông tin có hiệu quả, làm tăng giá trị của thông tin.
* Người sử dụng thư viện:
Trụ sở thư viện, cơ sở vật chất – kỹ thuật, vốn tài liệu, cán bộ thư viện là tiền
đề để xuất hiện bạn đọc – người sử dụng thư viện, để tạo nên hoạt động thư viện
như một hiện tượng xã hội. Phục vụ bạn đọc là mục tiêu cuối cùng của bất cứ thư
viện nào. Càng phục vụ nhiều bạo đọc thì vai trò của thư viện ngày càng tăng. Vì
vậy, nếu không có bạn đọc thì thư viện cũng mất đi mục đích tồn tại của mình.
* Cơ sở vật chất – kỹ thuật:
Là các tòa nhà, trụ sở, địa điểm, diện tích dành cho thư viện với toàn bộ trang
8
thiết bị của chúng. Cơ sở vật chất có vai trò hết sức quan trọng. Đối với tài liệu, cơ
sở vật chất kỹ thuật là nơi chứa đựng, tàng trữ và bảo quản tài liệu.
Đối với bạn đọc, cơ sở vật chất kỹ thuật là nơi bạn đọc làm việc với các tài
liệu, tiếp xúc với các nguồn thông tin trong nước và trên thế giới, nơi gặp gỡ và trao
đổi thông tin với bạn bè, đồng nghiệp, nơi sáng tạo. Trong thư viện được trang bị cơ
sở vật chất tiện nghi, đầy đủ thì quá trình sử dụng thư viện của bạn đọc được thuận
lợi, chất lượng làm việc của họ ngày càng được nâng cao.
Đối với cán bộ thư viện, cơ sở vật chất kỹ thuật là nơi vận dụng kiến thức và
thực tiễn, thực hiện các hoài bão, ước mơ về nghề nghiệp. Cơ sở vật chất kỹ thuật
có thể khuyến khích hoặc kìm hãm nhiệt tình lao động, sức sáng tạo và công hiến
của cán bộ thư viện.
1.1.3. Các chức năng của thư viên:
* Chức năng văn hóa:
Thực hiện chức năng văn hóa của mình, thư viện có nhiệm vụ thu thập đầy đủ
và bảo quản đời đời đối với những tài liệu phản ánh những giá trị của dân tộc đồng
thời thu thập có chọn lọc và bảo quản có thời hạn các tài liệu trên thế giới, bởi các
nền văn hóa có được giao lưu với nền văn hóa khác thì văn hóa ấy mới phát triển.
Nhưng nếu nền văn hóa dân tộc không giữ được bản sắc văn hóa của mình thì nền
văn hóa ấy sẽ bị hòa tan vào các nền văn hóa khác dần dần sẽ mất đi, thư viện phải
là nơi các hoạt động văn hóa được thực hiện, là nơi để các nền văn hóa có thể gặp
gỡ nhau và lan tỏa ra bên ngoài, nó là cửa sổ văn hóa của cộng đồng. Vì vậy chức
năng văn hóa được coi là chức năng quan trọng trong thư viện.
* Chức năng giáo dục:
Hệ thống trường học không đủ sức để đáp ứng, không đủ khả năng để thỏa
mãn nhu cầu học tập của con người nên phải xây dựng nhiều hệ thống khác là nhà
bảo tàng, thư viện…. Trong các thiết chế ấy thì hệ thống thư viện là một thiết chế
được xem là tốt nhất, vì nó có khả năng làm cho sách vở phát huy được tác dụng
giáo dục, một cuốn sách trong thư viện được khai thác sẽ tốt hơn sách vở bên ngoài.
Nhu cầu học tập của con người luôn tồn tại từ khi sinh ra và cho tới khi chết đi.
Vì vậy, thư viện thực hiện chức năng giáo dục của mình bằng cách lựa chọn các tài
9
liệu phù hợp với trình độ nhận thức văn hóa, nhu cầu tri thức với người đọc và
hướng dẫn cho họ đọc để họ khai thác được những tài liệu ấy hiệu quả, để cung cấp
kiến thức, giúp họ nâng cao trình độ học vấn, tích lũy được kiến thức làm giàu vốn
hiểu biết, có như vậy thì thư viện mới thực sự đáp ứng được nhu cầu học tập suốt
đời của mọi người trong xã hội.
* Chức năng thông tin:
Chức năng thông tin của thư viện được nhấn mạnh trong những năm gần đây
do thư viện của nhiều nước trên thế giới đã áp dụng công nghệ thông tin và viễn
thông vào công tác tạo lập, bảo quản, tìm, xử lý, phổ biến thông tin, hoạt động theo
chế độ tự động hóa. Các loại hình thư mục phong phú, đa dạng, cơ sở dữ liệu và
phát triển nhanh, các dịch vụ thông tin - thư viện được đẩy mạnh. Nhờ vậy, thư viện
có thể cung cấp nhanh và đầy đủ những thông tin chính xác, có chất lượng cao cho
cộng đồng. Thư viện trở thành trung tâm thông tin thực sự kết nối, truy nhập vào
các mạng thông tin quốc già và quốc tế.
Thư viện với tư cách là cơ quan cung cấp thông tin thực hiện chức năng thông
tin mới bằng cách:
Phục vụ thông tin – thư mục theo phương thức cổ truyền cũng như hiện đại
ngay tại thư viện: hệ thống mục lục, thư mục, cơ sở dữ liệu, phổ biến thông tin chọn
lọc, bản tin điện tử.
Tiếp cận qua mạng để với tới các nguồn lực của các thư viện khác và đảm bảo
sự tiếp cận đó tới các nguồn thông tin điện tử cho bạn đọc – người dùng tin không
có điều kiện nhận được ngay từ nhà hoặc từ nơi làm việc của họ.
* Chức năng giải trí:
Thư viện tham gia vào việc tổ chức sử dụng thời gian nhàn rỗi cho nhân dân
bằng cách cung cấp sách, báo và các phương tiện nghe nhìn khác để đáp ứng nhu
cầu giải trí. Chức năng giải trí thể hiện rõ nhất ở các thư viện công cộng.
Thực tiễn công tác thư viện trên thế giới chứng minh rằng rất nhiều bạn đọc
đọc sách báo, sử dựng các phương tiện nghe nhìn ở các thư viện nhằm mục đích
giải trí để làm phong phú thêm đời sống tinh thần, thư giãn sau những giờ phút làm
việc, học tập căng thẳng.
10
Ở nước ta hiện nay đã có một số thư viện ngoài phòng đọc sách, báo, tạp chí,
phòng bằng từ, CD-ROM … Có tổ chức phòng xem truyền hình nhằm mục đích
phục vụ học tập kết hợp giải trí.
1.1.4. Các nhiệm vụ của thư viện:
Để thực hiện các chức năng trên, thư viện có các nhiệm vụ đối với xã hội và
các nhiệm vụ nội tại phải thực hiện trong hoạt động của mình.
* Các nhiệm vụ đối với xã hội:
- Phục vụ công cuộc phát triển văn hóa của đất nước
- Phục vụ cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực của đất nước.
* Các nhiệm vụ nội tại
- Xây dựng vốn tài liệu thư viện gồm công tác bổ sung, thu thập tài liệu từ
nhiều nguồn khác nhau ở trong nước và ngoài nước, tổ chức quản lý các kho tài
liệu, thanh lọc tài liệu lạc hậu, hư nát.
- Xử lý kỹ thuật tài liệu, xử lý thông tin, mô tả đặc điểm về hình thức và nội
dung của tài liệu, tiến hành các hoạt động phân loại tài liệu, định chủ đề, định từ
khóa, tám tắt, dẫn giải, tổng luận, biên soạn các ấn phẩm thông tin.
- Tổ chức bộ máy tra cứu tìm tin, tổ chức hệ thống mục lục thủ công và mục
lục điện tử, biên soạn các loại thư mục, tài liệu tra cứu, hướng dẫn.
- Tổ chức phục vụ bạn đọc, người dùng tin ở trong thư viện và ngoài thư viện,
tổ chức nghiên cứu nhu cầu đọc của người đọc, người dùng tin.
- Bảo quản vốn tài liệu, cơ sở vật chất kỹ thuật, trang thiết bị thư viện.
- Đào tạo bồi dưỡng, nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ thư viện về chính trị,
chuyên môn nghiệp vụ, ngoại ngữ tin học.
1.1.5. Vai trò của thư viện trong xã hội:
Thư viện đóng một vai trò hết sức quan trọng, có ý nghĩa, tác dụng to lớn trong
việc thúc đẩy sự nghiệp phát triển xã hội, thư viện vừa có khả năng đáp ứng nhu cầu
thư viện về trình độ văn hóa của cộng đồng, thư viện giác ngộ tinh thần của Đảng
và chính sách Nhà nước, thư viện cũng góp phần thúc đẩy sự phát triển, nâng cao
đời sống của cộng đồng, phục vụ cho hoạt động học tập, giải trí của cộng đồng làm
cho xã hội ngày càng văn minh và tốt đẹp hơn.
11
1.2. Vai trò, nhiệm vụ thư viện trường phỏ thông:
Thư viện trường học phổ thông bao gồm thư viện của các trường tiểu học,
trung học cơ sở, trường trung học phổ thông (gọi tắt là thư viện trường học).
1.2.1. Vai trò:
Thư viện trường phổ thông là một bộ phận cơ sở vật chất trọng yếu, trung tâm
sinh hoạt văn hóa và khoa học của nhà trường nhằm mở rộng kiến thức, góp phần
nâng cao hiệu quả dạy – học của giáo viên và học sinh. Thư viện trường học là một
trong những nhân tố quan trọng quyết định chất lượng giáo dục phổ thông, góp
phần nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên, bồi dưỡng kiến thức cơ bản về
khoa học thư viện và xây dựng thói quen tự học, tự nghiên cứu cho học sinh,
khuyến khích sự ham hiểu biết của học sinh, hoàn thiện các kỹ năng, giúp học sinh
tiếp cận tới các thông tin, biết đánh giá và tích lũy thông tin tạo cơ sở từng bước
thay đổi phương pháp dạy và học, đồng thời thư viện tham gia tích cực vào việc bồi
dưỡng tư tưởng chính trị và xây dựng nếp sống văn hóa mới cho các thành viên
trong nhà trường.
1.2.2. Nhiệm vụ:
Thư viện trường phổ thông có nhiệm vụ:
- Cung cấp cho giáo viên và học sinh đầy đủ các loại sách giáo khoa, sách
tham khảo, sách nghiệp vụ, các loại từ điển, tác phẩm kinh điển để tra cứu và các
sách báo cần thiết khác, nhằm góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy, học tập và
tự bồi dưỡng thường xuyên của giáo viên và học sinh.
- Tổ chức thu hút toàn thể giáo viên và học sinh tham gia vào sinh hoạt thư
viện thông qua các hoạt động phù hợp với chương trình và kế hoạch dạy học
- Phối hợp hoạt động với các thư viện trong ngành: Thư viện và các viện
nghiên cứu giáo dục, các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp và các
thư viện địa phương, để chủ động khai thác, sử dụng vốn sách báo, trang thiết bị
chuyên dùng, giúp đỡ kinh nghiệm, tổ chức hoạt động đào tạo và bồi dưỡng về
nghiệp vụ, liên hệ với các cơ quan phát hành trong và ngoài ngành các tổ chức
chính trị, kinh tế, xã hội, các nhà tài trợ… Nhằm huy động các nguồn kinh phí ngoài
12
ngân sách và các loại sách báo, tạp chí, tư liệu để đảm bảo nguồn bổ sung, làm
phong phú nội dung kho sách và tăng cường cơ sở vật chất kỹ thuật thư viện.
- Tổ chức quản lý theo đúng nghiệp vụ thư viện, có sổ sách quản lý chặt chẽ,
bảo quản giữ gìn sách báo tránh hư hỏng, mất mát, thường xuyên thanh lọc sách báo
rũ, rách nát, lạc hậu, kịp thời bổ sung các loại sách, tài liệu mới kể cả băng hình,
băng tiếng, CD-ROM, sử dụng và quản lý chặt chẽ kinh phí thư viện thu được theo
đúng mục đích, có kế hoạch chủ động đón đầu tiếp thu sự phát triển của mạng lưới
thông tin - thư viện điện tử, từng bước đưa các trang thiết bị hiện đại phục vụ công
tác quản lý thư viện phục vụ bạn đọc.
1.3. Vai trò của Thư viện đối với việc giảng dạy, học tập trong nhà trường.
1.3.1. Đối với việc giảng dạy:
Phương pháp dạy và học mới đòi hỏi một số điều kiện cho phép học sinh chủ
động hơn trong việc học và giáo viên cần định hướng thông tin và nguồn thông tin
để phục vụ cho môn học. Thự viện giúp giáo viên khai thác được các nguồn tin hiện
có làm tư liệu cho hoạt động giảng dạy của mình. Và như vậy, sẽ làm cho bài giảng
của giáo viên thêm sinh động, phong phú hơn.
1.3.2. Đối với hoạt động học tập:
Học sinh trong trường có thể tiếp cận với nhiều nguồn thông tin khác nhau: từ
giáo viên, từ gia đình, bạn bè và từ thư viện, trong đó thông tin từ thư viện là quan
trọng và đầy đủ nhất. Nguồn thông tìn mà giáo viên cung cấp trong quá trình học
tập là không đủ, thư viện chính là nơi để học sinh thỏa mãn nhu cầu học tập của
mình. Thư viện đóng vai trò quan trọng trong việc rèn thêm tính ham học, tìm tòi
khám phá, hình thành cho các em thói quen ham đọc sách, rèn cho các em có khả
năng tư duy và sáng tạo một cách độc lập. Những kỹ năng ấy rất có ích cho các em
sau này.
13
CHƯƠNG II
THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG THƯ VIỆN
TRƯỜNG THPT BUÔN MA THUỘT – TỈNH ĐẮK LẮK
2.1. Giới thiệu trường THPT Buôn Ma Thuột –Tỉnh Đắk Lắk
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển
Qua hơn nửa thế kỷ hình thành và phát triển, trường THPT Buôn Ma Thuột (số
57, Bà Triệu, phường Tự An, thành phố Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk) là nơi đào tạo
nhân tài, ươm mầm nhân cách và trí tuệ, đã trở thành niềm tự hào, niềm vinh dự to
lớn cho bao thế hệ giáo viên - học sinh gắn bó và trưởng thành trên mảnh đất Tây
Nguyên hùng vĩ.
Trường Trung học Ban Mê Thuột (nay là trường THPT Buôn Ma Thuột) được
thành lập từ năm 1955.
Năm 1975 đến nay, trường được mang tên là trường Trung học phổ
thông Buôn Ma Thuột với hơn 3000 học sinh trung bình hàng năm và trên 45 lớp.
Từ năm học 2009-2010, trường được công nhận là Trường THPT chuẩn quốc gia.
Với những nổ lực và kết quả đạt được như trên của thầy và trò trường THPT
Buôn Ma Thuột, nhà trường đã góp phần không nhỏ trong việc phát triển hoạt động
giáo dục của TP. Buôn Ma Thuột trong thời kì đổi mới và hội nhập.
14
2.1.2. Nhân sự và cơ cấu tổ chức:
Hiện nay trường THPT Buôn Ma Thuột có tổng số 106 giáo viên và công nhân viên,
có tất cả 45 phòng học với 1757 học sinh.
Kế thừa và phát huy những giá trị tốt đẹp của Nhà trường trong những năm
qua. Trong thời gian tới, tập thể giáo viên và học sinh của trường sẽ nổ lực hơn nữa
để tiếp tục khẳng định vị thế của mình trong tỉnh nhà nói riêng và toàn quốc nói
chung. Trường THPT Buôn Ma Thuột mãi mãi là niềm tự hào của các thế hệ giáo
viên và học sinh.
2.2. Các yếu tố cấu thành thư viện
2.2.1 Vốn tài liệu:
Vốn tài liệu thư viện là những tài liệu sưu tầm tập hợp theo nhiều chủ đề nội
dung nhất định được xử lý theo quy tắc quy trình nghiệp vụ của thư viện để tổ chức
phục vụ người đọc đạt hiệu quả cao và được bảo quản với những điều kiện tốt nhất
có thể.
Vốn tài liệu của thư viện trường THPT Buôn Ma Thuột gồm có 18.489 bản
sách và các loại bằng hình, băng tiếng, CD-ROM, trong đó:
- Sách giáo khoa: 5.910 bản, bảo đảm đủ cho giáo viên và học sinh thuê,
mượn (theo chính sách xã hội).
- Sách nghiệp vụ: 2.714 bản, gồm các sách về bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm,
nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, ngoại ngữ, các tài liệu bồi dưỡng thường
xuyên theo từng học kỳ.
- Sách tham khảo giáo viên và học sinh: 9.865 bản, gồm các loại sách tra cứu,
từ điển, tác phẩm kinh điển, các loại sách, tài liệu tham khảo của các môn học, sách
mở rộng kiến thức và nâng cao trình độ tìm hiểu theo các chủ đề, chuyên đề, thi học
sinh giỏi…
-...
 





